26 augustus 2010
Groene stroom drijft kosten energietransport op
Nederlandse bedrijven en huishoudens gaan de komende drie jaar ruim een miljard euro meer betalen voor het transport van stroom. Een belangrijke oorzaak is dat de netwerkbedrijven de elektriciteitsnetten klaar moeten stomen voor het stijgende aanbod van groene energie. Netwerkbedrijven als Liander, voorheen onderdeel van Nuon, mogen de tarieven voor het transport van elektriciteit in drie jaar tijd met 22,5% verhogen. Samen met de verhoging van de transportarieven voor gas leidt dat tot een stijging van de energienota met 3%.
Dat staat in een besluit dat mededingingsautoriteit NMa vandaag publiceert. 'Wij blijven letten op de efficiency van de netwerkbedrijven, maar willen ze ook de ruimte geven voor de grote hoeveelheid investeringen waarvoor zij staan', zegt NMa-bestuurder Jaap de Keijzer, die toezicht houdt op de transporttarieven.
De netten die de bedrijven nu beheren, zijn gebouwd voor de distributie van stroom van grote centrales naar de eindklant. Door de komst van duurzame energiebronnen zoals windenergie, warmtekrachtcentrales en zonnepanelen moeten de netten aangepast worden om stroom de andere kant op te kunnen sturen. Bijvoorbeeld als een agrariër overtollige elektriciteit van een windmolen of een warmtekrachtcentrale terug levert aan het net, wanneer hij meer energie produceert dan hij zelf nodig heeft. Ook het feit dat duurzame energie minder betrouwbaar is - een windmolen levert alleen stroom als het waait - vergt aanpassingen aan het net.
Vervanging energienet
Daarnaast zijn de netten door hun hoge leeftijd toe aan vervanging. Daarvoor zijn eveneens grote investeringen nodig. De onrust op de financiële markten heeft verder invloed op de financieringsmogelijkheden van netwerkbedrijven. Dat brengt extra kosten met zich mee. Ook deze kosten mogen de bedrijven compenseren door een extra bijdrage te vragen van het bedrijfsleven en de consument. De ervaring leert dat de netbedrijven de ruimte van de NMa voor prijsverhogingen volledig benutten.
De NMa houdt er rekening mee dat de investeringsgolf waar de netwerkbedrijven voor staan, nog een lange tijd aanhoudt. Dat zou betekenen dat de toezichthouder over drie jaar de tarieven voor energietransport verder gaat verhogen. 'We zitten op een kantelpunt', zegt De Keijzer.
Netbedrijven mogen meer gaan investeren
De NMa houdt sinds eind jaren negentig toezicht op de transporttarieven voor gas en elektriciteit. In het begin zijn de tarieven alleen maar gedaald, omdat de focus op het verhogen van de efficiency van de netbedrijven lag. 'Misschien zijn we de laatste paar jaar zelfs een beetje te streng geweest', zegt NMa-bestuurder De Keijzer. 'De komende jaren zal de nadruk meer liggen op de noodzakelijke extra investeringen.'
De prijs van elektriciteitstransport stijgt de komende drie jaar jaarlijks met 7%, wat neerkomt op een cumulatieve stijging van 22,5%. Het transport en de aansluiting van gas wordt 1,8% duurder per jaar, wat per saldo een stijging van 5,5% betekent. Door het grote aandeel van elektriciteit in het totale energieverbruik stijgen de gemiddelde transportkosten van stroom en gas samen met ruim 17%. Op de energienota als geheel komt dat neer op een stijging van ruim 3% in drie jaar tijd bij gelijkblijvende energieheffingen en energieprijzen.
Maximale tarieven
Over enkele weken maakt de NMa ook de nieuwe maximale tarieven voor het hoogspanningsnet van Tennet bekend. Ook Tennet staat voor grote investeringen.
Twee maanden geleden werd de NMa door de rechter teruggefloten over de manier waarop de tarieven voor het hogedruktransport van gas door Gasunie waren vastgesteld. De NMa had zich ten onrechte laten sturen door de minister van Economische Zaken. Energiebedrijven en grootverbruikers van energie hadden geklaagd over te hoge tarieven. Van rechtstreekse inmenging door de minister bij de totstandkoming van de nieuwe tarieven die vandaag worden gepubliceerd, is nu geen sprake meer.