22 juli 2010
Eigen energiebedrijf voor tuinders niet gehoopt walhalla
Tuinders die zich begin deze eeuw wilden vestigen op het nieuwe tuinbouwgebied Bergerden in het Gelderse Huissen werden gelokt met de voordelen van een eigen, gezamenlijk energiebedrijf. Maar de eerste versie van dit bedrijf, de Energie Combinatie Bergerden, ging failliet. En hoewel de opvolger Greenhouse Energy het beter lijkt te doen, krijgt het geen vervolg. De nog broodnodige nieuwe tuinders die worden gezocht om de vele lege hectares van Bergerden te vullen krijgen de gelegenheid om hun gas- en stroomzaken weer als vanouds zelf te regelen.
Een eigen energiebedrijf voor de tuinders die zich op een nieuw glastuinbouwgebied vestigen. Het leek, nog niet zolang geleden, helemaal je-van-het: tuinders konden (investerings)kosten voor de energievoorziening delen, hun overschotten aan stroom, warmte en CO2 makkelijk kwijt aan elkaar en de administratieve rompslomp van de in- en verkoop van energie bleef hen bespaard. Innovatief, ronken de betrokken gemeentes Lingewaal en Nijmegen nog altijd op de website van Bergerden. Ook de gemeente Emmen, dat betrokken was bij was het opzetten van tuinders-Energiebedrijf Rundedal (EBR) was een paar jaar terug heilig overtuigd van het concept.
"Het was een bodemloze put"
Maar het tuinders-energiebedrijf kwam noch in Huissen, noch in Emmen goed uit de verf. De gemeente Emmen liet Rundedal begin deze maand failliet verklaren, en bij Bergerden worden momenteel de laatste wonden gelikt: daar nadert de afronding van het faillissement van Energie Combinatie Bergerden (ECB) zijn voltooiing. In beide gevallen speelt het feit dat er zich onvoldoende tuinders op het tuinbouwgebied wilden vestigen een belangrijke rol voor het mislukken. Voor het Bergerdenterrein heeft dat er toe geleid dat is besloten een andere energiekoers te varen bij de verdere ontwikkeling van het Gelderse tuinbouwgebied: tuinders kunnen hun energiezaken ook weer zelf onder hun hoede nemen.
Terug naar het begin van 2008. De Energie Combinatie Bergerden in Huissen dreigt failliet te gaan. Als reden voor de malaise werd destijds al aangegeven dat de voordelen van een centrale energievoorziening niet opwogen tegen de kosten die moesten worden gemaakt: het zelf aanleggen van de gas- en stroomnetten op het terrein en aanschaf van WKK's. Uiteindelijk gingen de 17 tuinders die samen eigenaar waren van ECB na een doorstart verder onder nieuwe vlag. Zij kochten voor EUR 145.000 de goodwill en de resterende activa -20 MW aan WKK-installaties en de netwerken- van ECB over en richten de Energie Coöperatie Greenhouse Energy (ECGE) als opvolger van ECB op.
"Er was destijds door de tuinders vooruit geïnvesteerd in de aanschaf van WKK-installaties en het leggen van een gas- en stroomnetwerk voor 200 hectare grond, waarvan er tot de dag van vandaag maar 60 hectare is bebouwd met glastuinbouwbedrijven", blikt controler Berno Schouten van het huidige ECGE terug op het faillissement van Bergerden. "Het gebied liep niet snel genoeg vol. De investeringen voor het energiebedrijf moesten wel verrekend worden in de energie-tariefstelling aan de tuinders. De investeringen werden afgewikkeld op 17 in plaats van op de 30 tuinders waar op was gerekend. De energieprijzen van ECB waren daardoor niet meer concurrerend met andere aanbieders en te hoog voor de tuinders, die vervolgens omvielen. Zij konden het ECB weer niet betalen."
Ook waren er problemen met het automatiseringssysteem dat de in- en verkoop van energiestromen moest optimaliseren, wat een nodige duit kostte. De Rabobank wilde vervolgens niet meer garant staan voor de schulden die opliepen, aldus Schouten. "Het was een bodemloze put."
Van de 17 tuinders die zich in ECB hadden verenigd, gingen er 15 na het ECB-faillissement verder. Zij organiseerden zich dus in het nieuwe gezamenlijke energiebedrijf Energie Coöperatie Greenhouse Energy (ECGE). Het gas- en stroomnetwerk werd ondergebracht in het aparte Netwerkbedrijf Energy Connection (NEC), een BV waar dezelfde 15 tuinders aandeelhouder van zijn. "Het netwerkbedrijf hebben we in BV-vorm gegoten om eventueel in een later stadium nog andere partners aan te kunnen trekken, dat gaat makkelijker dan in een coöperatie", aldus Schouten.
(dit artikel wordt vervolgd in nieuwsitem: Eigen energiebedrijf -2- Bergerden ziet af van nieuw collectief )